Écouter la radio
Rechercher sur cd1d.com...
Album

Bosniumas

Description

L'album 'Bosniumas' est le résultat de beaucoup d’amour et un exemple modèle de coopération internationale réussie. L'album n'aurait probablement jamais paru si Amir Hadžiahmetović, guitariste et chanteur d’ Espo Despo, n’avait pas en 2006 été présenté à Branko Miljko, un espérantiste aveugle de Sarajevo. Ayant appris qu'Amir était musicien, Branko lui a fait confiance avec vingt de ses traductions en espéranto de sevdalinkas bosniaques ou la musique sevdah, qui est un genre traditionnel de la musique folklorique de la Bosnie-Herzégovine. Branko est malheureusement décédé peu de temps après mais la conscience de la nécessité d’utiliser ses traductions, de les fusionner avec des mélodies anciennes de plusieurs siècles, mais en même temps d’apporter aux chansons des arrangements actuels et modernes, restait vivante, en attendant le bon moment pour la réalisation.

La plupart du mérite pour aller de l'avant dans cette entreprise doit être attribuée à Karl Maybach, le bassiste du groupe, qui dès le début a soutenu sans réserve l'idée d'enregistrer un album dédié à l'interprétation de sevdalinkas en espéranto. Ainsi, les premiers enregistrements sont apparus en 2010 et l'organisation et l'enregistrement se sont poursuivis les années suivantes. Les enregistrements étaient intéressants, mais pas encore assez mûrs. En attendant, un batteur de talent, Birte Knutzen, a rejoint le groupe et a donné au groupe et au projet une dynamique supplémentaire. Soutenu par sa sensibilité intuitive et par le bon feeling de Karl pour la musique et les rythmes des Balkans, les répétitions et l’enregistrement de démos se sont intensifiés.

Enfin, au début de 2015, le temps pour la réalisation semblait venir et le groupe a fait les derniers préparatifs pour l'enregistrement des chansons. L'objectif était de faire un album qui porterait principalement les sevdalinkas plus proche du public mondial, et d'amener ensuite la langue et la culture de l'espéranto plus proches de ceux qui aiment la musique du monde et peut-être connaissent déjà les sevdahs. Les défis étaient nombreux: rythmes irréguliers, lignes mélodiques exigeantes, la manière de fusionner deux cultures plutôt exotiques et rarement combinées. Pour rendre le cocktail encore plus intéressant et plus épicé dans la musique du monde, le plan était d'inclure autant de musiciens que possible, et les chanteurs et les instrumentistes de différentes parties du monde. Beaucoup de musiciens espérantistes célèbres et renommés ont accepté le défi, comme Helle Cleary (DK), Flávio Fonseca (BR), Alejandro Cossavella (AR), Patrik Austin (FI), et Guillaume Armide (FR). Une contribution importante au son de l'album a été apportée par des musiciens, maitres dans le jeu de leurs instruments, en particulier Dino Pehilj (BA), Thomas Petruso (US), Elisabeth Vik (NO), Ljubo Martinoski (RS), Kenan Tekin (TR) , Edouard Galstian (AM), et Per Henriksen (DK).

Au début de 2016, quand l'enregistrement fût terminé, la musique a été envoyé pour le mixage et la production à l’ingénieur du son et producteur renommé Mustafa Čengić (MuČe), qui vit à Bologne (IT). Avec sa connaissance profonde, ses solutions créatives d’arrangements, et un mélange équilibré, MuČe a donné une nouvelle dimension au projet, ce qui contribue de manière significative à la qualité du résultat. Le mastering et le traitement du son final revient à Triboulet du Studio de la Trappe. Karl Maybach est le réalisateur de la couverture et de la conception graphique. Un excellent travail de la gestion et organisation pratique a été fait par Floréal Martorell, le directeur du label indépendant Vinilkosmo à Toulouse (FR), le label qui assure également la commercialisation et la distribution de l'album.

Une curiosité particulière de ce projet est dûe à la possibilité d'entendre comment les chanteurs et les musiciens de lieux culturellement éloignés gèrent le défi de l'interprétation dans l’espace musical serré du cadre relativement étroit de la sevdah bosniaque. L'album aura atteint son but s'il parvient à plaire à son public, en particulier s'il génère davantage d'intérêt pour ce genre de niche pour que les auditeurs décident d'écouter quelques-unes des légendes de sevdah, ou écouter de la musique en espéranto. En outre, le but sera d’autant plus atteint si les auditeurs seront inspirés pour en savoir plus sur la Bosnie-Herzégovine, ou sur la culture de l'esperanto, la langue internationale pour la communication sur une base d'égalité.

Espo Despo dans cet album c’est :
Birte Jona Røskvar Knutzen: batterie, percussions
Karl Maybach: basse, trombone, chœurs
Amir Hadžiahmetović – AmoDeL'Iro: voix, guitares

Musiciens invités:
Dino Pehilj: guitare dans les chansons 1, 2, 3, 4, 5, 7 et 12 (DP)
Elisabeth Vik: Improvisation vocale en 1 (EV)
Kenan Tekin: baglam turc en 1 et 2 (KT)
Gijom’ Armide: voix en 10, piano en 1 et 10 (GA)
Alejandro Cossavella: voix en 2 (AC)
Flavio Fonseca: voix en 3, guitare en 2 et 3 (FF)
Edouard Galstian: clarinette en 2 et 4 (EG)
Mustafa Čengić – MuČe: orgue en 5 (MC)
Per Henriksen: Saxo soprano en 5 (PH)
Patrik Austin – Dolchamar: voix en 6 (PA)
Ljubo Martinoski: violon en 8 et 9 (LM)
Helle Eble Cleary: voix, flûtes traversière et irlandaise en 11 (HEC)
Thomas Petruso: percussions en 12 (TP)

Mixage, ingénieur du son et producteur artistique: Mustafa-MuČe Čengić (Bologne / Italie)
Mastering: Triboulet - Studio de La Trappe / Vinilkosmo (Donneville / France)
Edition et distribution: Floréal Martorell - Vinilkosmo (Donneville / France)
Design graphique du livret et couverture du CD: Karl Maybach

Traducteurs/adaptateurs (du bosniaque à l’esperanto):
Branko Miljko: traduction des textes des chansons N° 1, 2, 3, 4, 6, 8, 9, 10
Amir Hadžiahmetović: traduction des textes des chansons 7, 11, 12, co-traduction n° 5
Gosia Nitkowska Hadžiahmetović: co-traduction du texte de la chanson N° 5

Contrôle linguistique:
Maria Majerczak: conseil linguistique
Jens S. Larsen: révision des textes
Rikardo Cash: révision des textes
Photos d’Espo Despo: Per Henriksen (https://www.flickr.com/photos/perfakir)
**********
Esperanto:
La albumo 'Bosniumas' estas la rezulto de granda amo kaj bona ekzemplo de sukcesa internacia kunlaboro. La albumo probable neniam okazus se en la jaro 2006, Amir Hadžiahmetović, gitaristo kaj kantisto de Espo Despo, ne renkontiĝus kun Branko Miljko, blinda esperantisto el Sarajevo. Eksciinte ke Amir faras muzikon, Branko fidis lin kun nombro da tradukoj de bosniaj sevdalinkoj al esperanto. Sevdalinkoj, ankaŭ konata kiel sevdah-muziko, estas tradicia ĝenro kaj plej populara formo de popolmuziko de Bosnio-Hercegovino. Kelkaj monatoj poste Branko bedaŭrinde forpasis, sed konscio pri la neceso uzi la tradukojn, kunigi ilin kun la jarcentoj-malnovaj melodioj, kaj samtempe doni al la kantoj freŝajn kaj modernajn aranĝojn, restis vivanta, kaj nur atendis la ĝustan momenton por realiĝo.

La plej granda merito por movi antaŭen en ĉi tiu entrepreno atribuindas al Karl Maybach, la basisto de la bando, kiu de la komenco plene subtenis la ideon fari albumon dediĉitan al la interpretoj de sevdalinkoj en esperanto. Tiel, la unuaj registraĵoj aperis en 2010, sed la aranĝado kaj registrado daŭris en la venontaj jaroj. La registraĵoj estis interesaj, sed ankoraŭ ne sufiĉe maturaj. Intertempe, al la bando aliĝis talenta tamburistino Birte Knutzen, kiu donis aldonan potencon al la projekto. Subtenataj de ŝia intuicia sentemo kaj la bona sento de Karl por la balkana muziko kaj ritmoj, la ekzercoj kaj demo-registraĵoj intensiĝis.

Fine, komence de 2015, la tempo por realiĝo ŝajne venis, kaj la grupo faris lastajn preparojn por la registrado de la kantoj. La celo estis fari albumon kiu unuavice alportos sevdalinkojn pli proksimen al tutmonda aŭskultantaro, kaj due proksimigos la lingvon kaj kulturon de esperanto al la mondmuziko-ŝatantoj kiuj eble jam konas la sevdah. La defioj estis multaj: neregulaj ritmoj, postulaj melodiaj linioj, fandado de du iom ekzotikaj kaj malofte kombinitaj kulturoj. Por fari la koktelon eĉ pli interesan kaj pli 'mondmuzike' spicitan, la plano estis inviti kiel eble plej multe da gastmuzikistoj, kaj kantistoj kaj instrumentistoj, el diversaj mondopartoj. Multaj famaj kaj renomaj muzikistoj akceptis la defion, inter aliaj konataj esperanto-'muziksteluloj' kiel Helle Cleary (DK), Flávio Fonseca (BR), Alejandro Cossavella (AR), Patrik Austin (FI), kaj Guillaume Armide (FR). Gravan kontribuon al la sono de la albumo donis la muzikistoj majstroj de siaj instrumentoj, speciale Dino Pehilj (BA), kiu gastludis en sep kantoj, plie Thomas Petruso (US), Elisabeth Vik (NO), Ljubo Martinoski (RS), Kenan Tekin (TR), Édouard Galstian (AM), kaj Per Henriksen (DK).

En la komenco de 2016, post kiam la registrado kompletiĝis, la muziko estis sendita por miksado kaj produktado al fama sonteknikisto kaj muzik-produktanto Mustafa Čengić (MuČe), kiu vivas en Bolonjo (IT). Kun sia profunda scio pri sono, kreivaj aranĝo-solvoj, kaj ekvilibra miksaĵo, MuČe donis tutan novan dimension al la projekto, kaj signife kontribuis al la kvalito de la rezulto. Merito por la mastrigado kaj la fina son-prilaborado iras al Triboulet de Studio de la Trappe. Karl Maybach estis la ulo malantaŭ la kovrilo kaj grafikaj dezajnoj. Fine, granda laboro kun solvado de praktikaj aferoj estis farita de Floréal Martorell, la direktoro de eldonejo Vinilkosmo en Tuluzo (FR), la eldonejo kiu faras ankaŭ la merkatumadon kaj la distribuadon de la albumo.

Aparta interesaĵo de ĉi tiu produkto estas la ebleco aŭdi kiel la kantistoj kaj muzikistoj de kulture malproksimaj lokoj solvis la defion de interpretado en relative mallarĝa muzika spaco limigita per kadro de la bosnia sevdah. La albumo atingos sian celon se ĝi sukcesos kontentigi la estimatan aŭskultantaron. Espereble ĝi kreos tiom grandan intereson por la ĉi tie uzataj niĉo-ĝenroj, ke homoj decidos aŭdi aliajn legendajn kantistojn de sevdah, aŭ aŭskulti pli da esperanto-muziko. La celo same estos plenumita se homoj iĝas inspiritaj lerni pli pri Bosnio kaj Hercegovino, aŭ pri la esperanto-kulturo kaj la internacia lingvo por komunikado sur egala bazo.

Espo Despo en tiu ĉi albumo estas:
Birte Jona Røskvar Knutzen: drumo, perkutiloj
Karl Maybach: baso, trombono, kromvoĉoj
Amir Hadžiahmetović – AmoDeL'Iro: voĉoj, gitaroj

Gastmuzik-ant-ist-oj:
Dino Pehilj: gitaro en kantoj N-ro 1, 2, 3, 4, 5, 7 kaj 12 (DP)
Elisabeth Vik: voĉimprovizaĵo en 1 (EV)
Kenan Tekin: turka baglamo en 1 kaj 2 (KT)
Gijom’ Armide: voĉo en 10, piano en 1 kaj 10 (GA)
Alejandro Cossavella: voĉo en 2 (AC)
Flavio Fonseca: voĉo en 3, gitaro en 2 kaj 3 (FF)
Edouard Galstian: klarneto en 2 kaj 4 (EG)
Mustafa Čengić – MuČe: orgeno en 5 (MC)
Per Henriksen: sopransaksofono en 5 (PH)
Patrik Austin – Dolchamar: voĉo en 6 (PA)
Ljubo Martinoski: violono en 8 kaj 9 (LM)
Helle Eble Cleary: voĉo, transversa fluto kaj stanfajfilo en 11 (HEC)
Thomas Petruso: perkutiloj en 12 (TP)

Miksisto, soninĝeniero, muzikproduktisto: Mustafa-MuČe Čengić (Bolonjo / Italio)
Mastrigado: Triboulet - Studio de La Trappe / Vinilkosmo (Donneville / Francio)
Eldonisto kaj distribuado: Floréal Martorell kaj Vinilkosmo (Donneville / Francio)
Grafika dezajno de la libreto kaj kovrilo: Karl Maybach

Tradukantoj/adaptistoj (el bosna al esperanto):
Branko Miljko: tradukis tekstojn de kantoj N-ro 1, 2, 3, 4, 6, 8, 9, 10
Amir Hadžiahmetović: tradukis tekstojn de 7, 11, 12, ko-tradukis n-ro 5
Gosia Nitkowska Hadžiahmetović: ko-tradukis tekston de kanto 5

Lingvaj kontrolantoj:
Maria Majerczak: lingva konsulto
Jens S. Larsen: kontrolleganto
Rikardo Cash: kontrolleganto
Fotoj de Espo Despo: Per Henriksen (https://www.flickr.com/photos/perfakir)

Released on ...

Légende de la liste de lecture :
  • Vidéo
  • Complète
  • Extrait

Code de téléchargement

Si vous possédez un code de téléchargement, saisissez-le ici
Vous devez être connecté pour utiliser votre code de téléchargement. N'hésitez pas à créer un compte chez nous.

Ceux qui ont achetés cette œuvre ont aussi acheté